Прачытаў я (так, толькі цяпер) выдадзены ў 1990 годзе зборнік рэпрэсаванага ў сталінскія часы Сяргея Грахоўскага (1913 — 2002), у які ўвайшлі яго ўспаміны пра кашмарныя дзесяць гадоў лагернага жыцця (праўда, у тым кашмары ён знайшоў верную спадарожніцу жыцця і пад канец тэрміну стаў бацькам), пра шэсць гадоў высылкі, куды трапіў у хуткім часе пасля лагера, а таксама вершы, напоўненыя ў асноўным думкамі пра тую клятую эпоху, пра адабранае ў яго мярзотнікамі юнацтва і пра несправядлівасць лёсу, які гэтых вылюдкаў так і не пакараў: пражылі яны бязбедна, і зараз (па стане на момант напісання верашў, вядома ж) шмат хто жыве, атрымліваючы сваю персанальную пенсію і не пакутуючы ад згрызот сумлення.